De 9 bouwstenen van het Business Model Canvas

Bijgewerkt op 13 september 2021
13 min  leestijd
958969
Image
Business model canvas ondernemer

Met het Business Model Canvas (BMC) maak je een ondernemingsplan in een A4. Je brengt je bedrijfsplan overzichtelijk in kaart met 9 bouwstenen. Daarin beschrijf je jouw bedrijf en onder meer het verdienmodel, de toegevoegde waarde, klanten, relaties en leveranciers.

Hoe is het Business Model Canvas opgesteld?

Het Business Model Canvas is ontworpen door Alex Osterwalder, die er met Yves Pigneur een boek over schreef. Het BMC bestaat uit negen bouwstenen. We geven een uitleg bij elke bouwsteen van het canvas model. 

  • De onderkant (zie voorbeeld hieronder) bestaat uit de kosten en opbrengsten. Centraal staat de waardepropositie, de onderscheidende waarde die je de klant biedt
  • Links hiervan is ruimte gereserveerd voor hoe je deze toegevoegde waarde tot stand brengt. Hier staat welke partners en (hulp)bronnen je gebruikt en welke activiteiten je onderneemt
  • Aan de rechterkant noteer je aan wie je het product verkoopt, hoe de levering eruit ziet en hoe je je relaties onderhoudt

Business Model Canvas template

Om je direct aan de slag te helpen, hebben we de 9 bouwstenen in een template gezet. Klik op onderstaande afbeelding om het template Business Model Canvas (Nederlands) in het groot te bekijken (de link opent in PDF).

Image
Business Model Canvas IkGaStarten

 

 

 

Business Model Canvas voorbeeld

We leggen het canvas in dit artikel uit met een voorbeeld. Anna wil voor zichzelf beginnen in de zakelijke dienstverlening, als recruiter en HR-consultant. Ze gaat andere bedrijven helpen om nieuwe medewerkers te vinden.

Omdat de horeca veel personeel nodig heeft en Anna zelf een aantal jaar horeca-ervaring heeft, richt ze zich op de horeca-branche. In de 9 stappen van het Businesss Model Canvas zullen we Anna's bedrijf steeds als voorbeeld nemen. 

BMC ingevuld met Spotify als voorbeeld

Wil je nog meer voorbeelden? In het aanvullende artikel hebben we het canvas ingevuld voor Spotify. Bekijk het Business Model Canvas voorbeeld van Spotify.

BMC: de 9 bouwstenen

Snel naar een van de 9 onderdelen van het Business Model Canvas? Direct naar:

  1. Customer Segments (klantsegmenten)
  2. Value Proposition (waardepropositie)
  3. Customer Relationships (klantrelaties)
  4. Channels (kanalen)
  5. Revenue Streams (inkomstenstromen)
  6. Key Resources (hulpbronnen)
  7. Key Activities (kernactiviteiten)
  8. Partners
  9. Cost Structure (kostenstructuur)

1. Customer Segments (klantsegmenten)

Het bepalen van de juiste doelgroep is essentieel. Daarom bepaal je op wie je je gaat richten.

Wat zijn klantsegmenten?

Breng in kaart welke specifieke klanten je wilt bedienen en onderzoek wat de behoefte is van deze doelgroep.

Ligt de focus op mannen of op vrouwen, op rijke pensionado's of op middenklassers; het hele land of een bepaalde provincie? Denk verder aan opleiding, woonplaats, interesses en sociaal-economische achtergrond. Specificeer de wensen van de doelgroep.

Heb je je doelgroep in kaart, maar wil je nog meer potentiële klanten? Upgrade je doelgroep!

Klantsegmenten voorbeeld

Anna begint met het invullen van het BMC. Haar klanten zijn de horecabedrijven voor wie zij personeel gaat zoeken. Ze beschrijft deze doelgroep.

Het zijn ondernemers in haar eigen stad Utrecht, die zich hebben gevestigd in het centrum en daarbuiten. De bedrijven hebben ruime openingstijden en hebben dus veel personeel nodig, die op flexibele tijden kunnen werken. 

Haar tweede doelgroep is het te vinden personeel. Ze richt zich op studenten die in de horeca willen werken. Ze kiest voor studenten omdat die flexibel zijn. Daarnaast heeft ze nog contacten bij haar studentenvereniging, zie stap 4 (kanalen)

2. Value Proposition (waardepropositie)

Stap twee is de waardepropositie, ofwel: wat is de onderscheidende of toegevoegde waarde die jij biedt aan de klant?

Wat is de waardepropositie?

Definieer waarin je daadwerkelijk verschilt van de concurrentie. Bepaal dus in welke markt jouw onderneming zich begeeft en specificeer daarin weer wat je aanbiedt.

De producten of diensten moeten ten eerste functioneel zijn, maar tegelijkertijd beter of uitgebreider dan de diensten of producten van de concurrentie. Het product moet aantrekkelijk zijn in gebruik, financieel voordeel bieden en de klant dient er waarde aan te hechten, zodat het nogmaals wordt besteld.

Een belangrijk onderdeel hierbij is de service die je biedt. De service rondom je product of dienst is een cruciale factor die bijdraagt aan klanttevredenheid.

Waardepropositie voorbeeld

Hoe voegt Anna waarde toe als recruiter in de horeca? Dat beschrijft ze bij de waardepropositie. Anna heeft zelf ervaring in de horeca en weet dus tegen welke uitdagingen bedrijven aanlopen bij het inhuren van personeel. Ook weet ze de kenmerken van goed personeel.

Daarnaast heeft ze na haar studie Human Resoures een aantal jaar gewerkt als recruiter en weet ze dus hoe je de juiste persoon op de juiste functie zet. Voor de studenten voegt ze waarde toe omdat ze zo niet hoeven te zoeken naar een baantje maar worden aangedragen door Anna.

3. Customer Relationships (klantrelaties)

Bekijk op welke manier je in contact staat met klanten. Als je een brede klantenkring hebt, maak dan een onderscheid tussen de wensen van deze klanten (afnemers die groot inkopen of een particulier die één product bestelt).

Wat zijn klantrelaties?

Investeer in de relatie met de klanten waar je het meest aan verdient. Een stapje extra zetten levert een goede en stabiele klantrelatie op, waardoor de klant hopelijk vaker terugkomt.

Image

Hulp nodig bij je ondernemingsplan?

Deze gratis voorbeelden van de Rabobank helpen jou met het maken van een goede start.

Download gratis voorbeeld

Als je een klant wilt weghalen bij de concurrentie (en dat wil je), moet jouw product niet alleen net zo goed of beter zijn, maar is het ook belangrijk om te investeren in deze relatie.

Klantrelaties voorbeeld

Anna vindt de relatie met haar opdrachtgevers in de horeca onwijs belangrijk. Ze belt regelmatig even naar haar vaste klanten om te vragen hoe het nu met ze gaat, juist ook als ze op dit moment geen opdracht voor ze doet.

Zo zorgt ze ervoor dat, als de klant dan weer personeel zoekt, diegene meteen aan Anna denkt en haar inhuurt. Op momenten die voor haar speciaal zijn, zoals het vijfjarig bestaan van haar bedrijf, stuurt ze een kleinigheidje naar haar twintig belangrijkste klanten.

4. Channels (kanalen)

In dit onderdeel van het Business Model Canvas vind je de (verkoop)kanalen waarmee je in contact komt met klanten. Hier beschrijf je onder meer de marketing- en distributiestrategie.

Wat zijn kanalen?

Hoe houd je de doelgroep op de hoogte van het aanbod? Op welke manier kunnen zij jouw aanbod verkrijgen, in een winkel of online? Combineer de offline en online kanalen om zoveel mogelijk klanten te bereiken.

Een manier om de klanten te bereiken is content marketing, een waardevolle techniek voor het creëren en verspreiden van relevante en waardevolle content om jouw doelgroep aan te spreken.

BMC kanalen voorbeeld

Zoals in stap 3 beschreven, werkt Anna aan goede klantrelaties met opdrachtgevers. De studenten vindt ze via bepaalde kanalen. Zo heeft ze nog goede contacten met haar oude studentenvereniging. 

Daar heeft ze mee afgesproken dat ze af en toe een oproepje mag doen. Als studenten een baantje zoeken, verwijst de vereniging de studenten door naar Anna. Dit is dus haar belangrijkste kanaal. Een ander belangrijk kanaal is de Instagram-pagina die ze hiervoor heeft opgezet. 

Wil je aan de slag? Bekijk het lege invultemplate BMC

5. Revenue Streams (inkomstenstromen)

Het verdienmodel is een van de valkuilen van startende ondernemers. Het gaat erom dat je meerwaarde creëert, meestal geld, maar dit kan ook plezier of voldoening zijn.

Wat zijn inkomstenstromen?

Bij de inkomstenstromen maak je duidelijk waar jouw inkomsten vandaan komen. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. In een verdienmodel beschrijf je:

  • Hoeveel klanten je nodig hebt
  • Hoeveel omzet je nodig hebt om winst te maken
  • Hoe je verdient aan de klanten
  • Of je de verkoopprijs goed hebt bepaald

Inkomstenstromen voorbeeld

De inkomstenstroom van Anna is de fee die ze ontvangt van haar opdrachtgevers voor het vinden van goed personeel. Anna heeft een tarief vastgesteld en berekent hoeveel werknemers ze per maand moet vinden voor haar opdrachtgevers om genoeg te verdienen. 

6. Key Resources (hulpbronnen)

Onder hulpbronnen worden de belangrijkste bedrijfsmiddelen verstaan, die nodig zijn om de waardepropositie te bewerkstelligen.

Wat zijn hulpbronnen?

Hierbij kun je denken aan:

  • Fysieke middelen (bedrijfsapparatuur zoals een computer of een camera)
  • Intellectuele middelen (een patent of een merk)
  • Menselijke middelen (personeel)

Dit vereist een investering die op verschillende manieren gefinancierd kan worden.

Key resources voorbeeld

Anna is zzp'er en verleent een dienst, dus ze heeft geen inkoopkosten. Het enige dat zij gebruikt aan hulpbronnen is haar laptop. 

Als Anna gaat uitbreiden, zal ze een kantoor gaan huren en eventueel zelfs personeel aannemen om haar te helpen. Dit zijn dan key resources. 

7. Key Activities (kernactiviteiten)

Wat zijn de belangrijkste kernactiviteiten van jouw bedrijf om de waardepropositie te creëren?

Wat zijn kernactiviteiten?

Met het beschrijven van kernactiviteiten maak je duidelijk hoe je waarde toevoegt aan de kwaliteit van je product, aan het onderhouden van klantrelaties en aan het werven van nieuwe klanten.

Op productgebied draait dit om het ontwikkelen van een kwalitatief sterk product dat beter is dan dat van de concurrentie. Wees servicegericht en investeer daarmee in de klantrelatie.

Niet alleen het werven van nieuwe klanten, acquisitie, is belangrijk voor startende ondernemers. Het behouden van klanten is minstens zo belangrijk.

Kernactiviteiten voorbeeld

De kernactiviteit van Anna is het vinden van personeel voor haar opdrachtgevers. Vanwege haar studie Human Resource Management en haar ervaring in de horeca, kan ze hier toegevoegde waarde bieden en haar klanten ontzorgen. Haar dagelijkse werkzaamheden zijn:

  • Een goede vacature schrijven
  • Een selectie maken van sollicitanten
  • Overleggen met haar opdrachtgever over de vacature en de sollicitanten
  • Kennismakingsgesprekken voeren met sollicitanten

Maar hier komen ook nog randzaken bij kijken. Haar activiteiten zijn ook: nieuwe klanten werven, de administratie doen en oude opdrachtgevers bellen (zie stap 3). 

8. Partners

Het geheel is meer dan de som der delen, luidt een oude wijsheid. Als startende ondernemer kan het soms handig zijn om met partners samen te werken om de concurrentie met anderen aan te gaan.

Wat zijn partners?

Beschrijf in dit deel van het Business Model Canvas, indien van toepassing, welke partnerships je bent aangegaan of nog gaat starten, om succesvol te zijn en om te kunnen groeien en concurrerend te zijn.

Door te beschrijven welke strategische partners je kunt gebruiken, weet je precies welke kennis en expertise nodig is om je aan te vullen. Een tekstbureau en een videobureau kunnen bijvoorbeeld uitstekend samenwerken om interactieve websites te creëren.

Partners voorbeeld

Anna's belangrijkste partner is haar oude studentenvereniging. Daarnaast heeft ze zich aangesloten bij branchevereniging KHN voor de horeca, waar ze regelmatig naar netwerkbijeenkomsten gaat. Zo blijft ze op de hoogte van wat er in de horecabranche speelt en kan ze sparren met horeca-ondernemers.

9. Cost Structure (kostenstructuur)

Onderzoek hoe de kostenstructuur in jouw bedrijf in elkaar zit. 

Wat is de kostenstructuur?

Nadat je de acht bovenstaande bouwstenen hebt beschreven, is het vrij eenvoudig om de belangrijkste kosten hiervan te bepalen. Die vul je samen in bij het onderdeel kostenstructuur. Zo zie je in een oogopslag welke kosten je maakt voor je bedrijfsvoering.

Beschrijf ook: welke bedrijfskosten zijn vast (bedrijfspand, machines) en welke zijn variabel (inkoop producten)?Bekijk welke bedrijfsmiddelen kostbaar zijn en waar er nog (schaal)voordeel te behalen valt, of waar er besparingen mogelijk zijn.

Kostenstructuur voorbeeld

Om haar activiteiten te doen, maakt Anna als zzp'er recruiter natuurlijk kosten. Ze krijgt hulp bij haar administratie van een boekhouder, ze heeft een zakelijke rekening en draait soms een Instagram-campagne om studenten te werven. 

Als ze gaat uitbreiden, waardoor haar key resources vergroten, zullen haar kosten ook verhogen. Dit zie je dan ook meteen terug in het canvas. 

Business Model Canvas voordelen

Het grootste voordeel van het BMC is dat je na het invullen in een oogopslag ziet wat je plannen zijn. Je ziet ook dat bepaalde keuzes invloed hebben op meerdere onderdelen, je maakt bijvoorbeeld meer kosten (stap 9) als je meer bedrijfsmiddelen nodig hebt (stap 6). 

BMC invullen: ruimte voor groei

Een ander voordeel is dat je ook ziet waar nog gaten zitten en winst te behalen valt. Heb je bijvoorbeeld een vrij leeg vlak bij 'partners'? Wees creatief en ga op zoek naar de juiste partijen om mee samen te werken. 

In het BMC zie je ook direct waar je nog ruimte hebt voor groei. Je kunt bijvoorbeeld nadenken over nieuwe verdienmodellen en daar nog een keer het canvas voor invullen. Zo kun je bepaalde groeiscenario's naast elkaar leggen.

Business Model Canvas nadelen

Met een Business Model Canvas zet je je plannen op papier. Zo zie je in één oogopslag wat je bedrijf inhoudt en wat de belangrijkste activiteiten zullen zijn. Maar het grootste nadeel is dat je ook een hoop niet kunt laten zien. 

Zo mis je de context van je plannen. Waarom heb je bepaalde keuzes gemaakt? En wat zijn gevolgen van die keuzes? Wat maakt jou zo uniek? Maar ook: wat zijn juist je zwaktes? 

Financieel plan niet in Business Model Canvas

Nadeel van het BMC is ook dat je geen financiële onderbouwing kan laten zien. Als je een lening wilt afsluiten, wil een bank of investeerder zien hoeveel geld jouw bedrijf gaat opleveren. Daarvoor is het BMC te eenvoudig. 

Business Model Canvas en ondernemingsplan

Een Business Model Canvas is daarom een goed hulpmiddel of startpunt bij het schrijven van je bedrijfsplan. Je ondernemingsplan is uitgebreider dan het Businessmodel Canvas. Je werkt je strategie uit en maakt ook een uitgebreide begroting en financiële prognoses.

Uitleg ondernemingsplan: bekijk de video

Ook het ondernemersplan is een kwestie van invullen. Om dit te illustreren hebben we een aantal duidelijke video;s gemaakt, waarin je precies ziet welke vragen jij in je ondernemingsplan gaat beantwoorden. Bekijk hieronder de eerste video! Daarna kun je doorklikken naar aflevering 2 en 3. 

Gratis voorbeeld ondernemingsplannen downloaden

Wil je na je Business Model Canvas meteen door met een uitgebreider plan? Kijk dan ook eens naar deze voorbeeldplannen voor:

Deze voorbeelden kun je gratis downloaden als PDF-bestand.

Image
zakelijke rekening afbeelding

5 voordelen van een zakelijke rekening

Zakelijke rekening nodig of twijfel je nog?

Bekijk de voordelen

Business Model Canvas: de meest gestelde vragen

  • Wat is het Business Model Canvas (BMC)? Met het Business Model (BMC) breng je alle bedrijfsaspecten in kaart. Aan de hand van negen bouwstenen beschrijf je jouw bedrijf, verdienmodel, klanten, relaties en leveranciers. Zo heb je een goed zicht op de belangrijke bedrijfsonderdelen en zie je waar je moet bijsturen.
  • Wanneer gebruik ik een Business Model Canvas? Het Business Model Canvas kun je toevoegen aan je ondernemingsplan om overzichtelijk in beeld te brengen wat je bedrijfsplannen zijn. De negen bouwstenen helpen je om alle belangrijke bedrijfsonderdelen goed in kaart te brengen.
  • Waar vind ik een Business Model Canvas voorbeeld? Op onze website vind je een gratis voorbeeld van een Business Model Canvas. Download op deze pagina een gratis voorbeeld van het BMC, het bestand opent vervolgens in PDF.
  • Hoe vul ik een BMC in? Het BMC is verdeeld in 9 bouwstenen. Centraal staat de waardepropositie. Links hiervan is ruimte gereserveerd voor hoe je deze toegevoegde waarde tot stand brengt. Aan de rechterkant staat aan wie je het product verkoopt, hoe de levering eruit ziet en hoe je je relaties onderhoudt. Deonderkant bestaat uit de kosten en opbrengsten.
Stap 2: Een plan maken voor je onderneming

Plan maken

Dit artikel is onderdeel van de stap ‘Plan maken’ uit het Stappenplan, Succesvol van start in 5 stappen.

Meer artikelen

Meer over zzp

Meer over zzp