Een balans opstellen doe je zo

Bijgewerkt op 14 december 2021
7 min  leestijd
149727
Image
balans opstellen doe je zo

Voor het opstellen van een jaarrekening is een balans praktisch onmisbaar. Een balans is een overzicht van alle bezittingen, schulden en het eigen vermogen van de onderneming. Een balans opstellen geeft je beter inzicht in de actuele financiële situatie van je bedrijf.

Direct naar:

1. Wat is een balans?

Een balans opstellen doe je om een concreet overzicht van jouw bezittingen, schulden en eigen vermogen op een specifiek moment te krijgen.

De balans is dan ook vooral een momentopname; je krijgt hiermee een goed beeld van hoe de onderneming er op dat moment financieel voor staat en of je een positief of negatief eigen vermogen hebt.

Soorten investeringen

Daarnaast kun je uit de balans opmaken welke investeringen je in de afgelopen periode hebt gedaan en - nog belangrijker - hoe jij deze uitgaven hebt gefinancierd.

Een bedrijf starten kost naast energie vaak ook geld. Als startende ondernemer moet je vaak in veel zaken investeren.

Denk aan:

  • Investeringen in relevante bedrijfsmiddelen (computerapparatuur, bedrijfsauto etc.)
  • Het huren of kopen van een geschikte bedrijfslocatie
  • Het (laten) ontwikkelen van een goede huisstijl

Dit soort investeringen zie je natuurlijk ook terug in de balans. Belangrijk om te bedenken is dat een balans altijd in evenwicht moet zijn.

Dat wil zeggen: de bedragen aan beide kanten moeten bij elkaar opgeteld op hetzelfde bedrag uitkomen.

2. Balans opstellen: hoe doe je dat?

Wij hebben hieronder een afbeelding opgenomen van een standaard balansindeling:

Balans opstellen

Zoals je in de afbeelding ziet, bestaat een balans altijd uit een linker- en een rechterzijde. 

Activa

Aan de linkerzijde (de activa-kant, ook wel debetzijde genoemd) benoem je jouw bezittingen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan geld, goederen of debiteuren.

Passiva

De rechterzijde van de kolom (de passiva-kant, ook wel creditzijde) is bedoeld voor de gemaakte schulden. Deze worden onderverdeeld in:

  1. lang vreemd vermogen (leningen met een looptijd langer dan één jaar)
  2. kort vreemd vermogen (leningen met een looptijd van maximaal één jaar)
  3. je eigen vermogen

Voorbeeld balans

In onderstaand voorbeeld zie je een balans verder uitgewerkt: 

Image
Voorbeeld balans

(Bron: Rabobank)

We zullen bij de verschillende posten op de balans voorbeelden geven.

  • Bedrijfspand: je hebt als zzp'er in de bouw een pand gekocht die je als werkplaats en opslag van materialen gebruikt. De waarde zet je links op de balans: dit is je bezit. De hypothecaire lening voor dit pand zet je rechts op de balans: dit is een schuld.
  • Transportmiddelen: Dit is je werkbus, je bezit: dus links op de balans. Je hebt 'm al betaald, er staat geen lening open, dus rechts vul je geen schulden in. 
  • Inventaris: Dit zijn je bedrijfsmiddelen, zoals computer, machines en gereedschap. 
  • Voorraad: dit is je voorraad producten die nog moet worden verkocht. Het is geld waard en dus een bezit: links op de balans. 
  • Debiteuren: dit zijn klanten waar je nog geld van moet ontvangen.
  • Crediteuren: dit zijn leveranciers die nog geld van jou krijgen.
  • Rekening courant krediet: Met een zakelijk rekening courant krediet financier je investeringen met een korte looptijd en vang je financiële schommelingen op. Dit is ook bekend als rood staan: het is een kortlopende schuld, dus rechts op de balans.
  • Eigen vermogen: Je eigen vermogen is het laatste wat je invult op een balans. Je berekent het eigen vermogen door je schulden van je bezittingen af te trekken. In dit voorbeeld is dat eigen vermogen dus € 100.000. 

Image
whitepaper administratie cover

Administratie opzetten?

Speciaal voor starters: de basis in 5 minuten. Een overzicht van wat je nodig hebt om aan de slag te gaan met je boekhouding, inclusief tips.

Download gratis PDF

3. Wat is het verschil tussen vaste en vlottende activa?

  • Vaste activa zijn balansposten van de kapitaalgoederen die meer dan één productieproces of langer dan een jaar meegaan, zoals grond en terreinen, gebouwen, auto's, computerapparatuur en de inventaris.
  • Vlottende activa zijn - de naam zegt het eigenlijk al een beetje - kapitaalgoederen die slechts één productieproces of minder dan een jaar lang meegaan.

Hieronder valt bijvoorbeeld de voorraad, maar ook grondstoffen, eventuele vorderingen, debiteuren en kasgeld.

4. Wat is het verschil tussen eigen, lang vreemd en kort vreemd vermogen?

Het eigen vermogen staat letterlijk voor het bedrag dat jij de afgelopen periode als ondernemer zelf in je bedrijf hebt geïnvesteerd.

Van het zogenoemde lang vreemd vermogen moet je apart melding maken, omdat het hier gaat om een lening of hypotheek met een looptijd van één jaar of langer.

Het kort vreemd vermogen is dan weer van toepassing op kortlopende schulden, zoals facturen die je nog moet betalen of het afdragen van belasting.

5. Hoe lang blijft een balans geldig?

Zoals gezegd is een balans een momentopname. Zodra je een nieuwe aanschaf doet of een product of dienst levert aan een klant, heeft dit gevolgen voor de balans.

Balansmutatie

Zo'n ontwikkeling wordt een balansmutatie genoemd. Het is echter niet handig voor het overzicht als je elke wijziging of ontwikkeling zou moeten verwerken in de balans. Het is daarom gebruikelijk om apart melding te maken van deze mutaties.

Houd er rekening mee dat ook de balansmutaties met elkaar in evenwicht moeten zijn. Stel: je hebt afgelopen zomer voor de medewerkers op kantoor nieuwe computerapparatuur aangeschaft. De kosten: € 1.500. 

Dit betekent voor de balansmutatie dat je bij jouw huidige inventaris € 1.500 moet optellen, terwijl er bij de zakelijke rekening hetzelfde bedrag moet worden afgetrokken. Op deze manier blijft de balans in evenwicht.

Hulp nodig bij het opstellen van de balans?

Twijfel je of alles wel klopt? Leg de balans die je hebt opgesteld dan altijd eerst voor aan een boekhouder of accountant. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om de hele boekhouding uit te besteden aan een professional, die je dan ook kan helpen bij het balans opstellen.

Dit kan - zeker als je zelf moeite hebt met administratieve zaken - een verstandige beslissing zijn. Je moet in dat geval wel rekening houden met extra kosten.

Bedrijfsadministratie uitbesteden

De hoogte van dit bedrag is afhankelijk van welk gedeelte van de bedrijfsadministratie je uitbesteedt, maar voor een zzp'er worden de gemiddelde kosten geschat op circa € 600 tot € 1.000 per jaar. 

Image
zakelijke rekening afbeelding

Zakelijke rekening: 5 voordelen!

Zakelijke rekening nodig of twijfel je nog?

Bekijk de 5 voordelen

Balans opstellen: de meest gestelde vragen

  • Hoe stel ik zelf een balans op?
    Een balans opstellen kan je zelf doen. Een balans bestaat altijd uit een linker- en een rechterzijde. Links staan je activa (je bezittingen), rechts de passiva (je schulden). De bedragen aan beide kanten van de balans moeten bij elkaar opgeteld op hetzelfde uitkomen.
  • Hoe maak je een balans kloppend?
    Je maakt een balans kloppend door al je bezittingen en schulden onder elkaar te zetten. Uiteindelijk moeten aan beide kanten dezelfde bedragen bij elkaar opgeteld staan. Het verschil tussen je bezittingen en je schulden is je eigen vermogen. Door dit bedrag op de balans in te vullen, maak je de balans kloppend.
  • Wat is het eigen vermogen op de balans?
    Het eigen vermogen op de balans is het verschil tussen je bezittingen en schulden. Je eigen vermogen bereken je dus op het eind als je al je bezittingen en schulden op de balans hebt ingevuld. Het verschil wat overblijft is je eigen vermogen.
  • Hoe maak je een balans in Excel?
    Een balans opstellen in Excel kun je zelf doen. Een balans bestaat uit twee kolommen en deze kun je in Excel eenvoudig naast elkaar zetten. Vul vervolgens al je bezittingen en schulden in deze kolommen in. Tel de bedragen van iedere kolom op en het verschil tussen je bezittingen en schulden is je eigen vermogen.

Meer over boekhouding en administratie

Meer over boekhouding en administratie